Zonnewijzer Totaal

Zonnewijzer, dat is een sieraad in uw tuin waarmee u op natuurlijke wijze kunt aflezen hoe laat het is. Zonnewijzer, is een van de oudste methodus om de tijd te meten. Met een zonnewijzer heeft tegenwoordig niet alleen een practische doel maar is ook een opvallend mooie versiering van uw tuin of terras. Lang voordat de eerste mechanische klok werd uitgevonden werd de tijd al gemeten aan de hand van de stand van de zon. Zonnewijzer maakt het mogelijk door gebruik te maken van de draaiing van de aarde ten opzichte van de zon de tijd af te lezen. Erg precies is dit niet, maar de tijd is wel op een aantal minuten nauwkeurig af te lezen.

 

M Zonnewijzer 38cm

M Zonnewijzer 38cm

Deze zonnewijzer is uitgevoerd in Metaal en is niet verstelbaar.
Meer informatie
€ 164,95

S Zonnewijzer 32cm

S Zonnewijzer 32cm

Al onze zonnewijzers worden uitsluitend vervaardigd uit de hoogste klasse metalen.
Meer informatie
€ 124,95

          Zonnewijzer Totaal

Werking van de zonnewijzer:

De horizontale stijl moet in midden Nederland onder een hoek van 52 graden worden geplaatst in het horizontale vlak. Alleen dan geeft uw zonnewijzer de exacte tijd. Aan. Voor Zuid Nederland is dit 51 graden en voor Noord Nederland 53 graden. Uw zonnewijzer is een fraai sieraad voor de tuin, maar het is natuurlijk nog leukers als hij ongeveer de juiste tijd aangeeft. Als u uit karton een rechte hoek knipt met een breedte van 78 mm en een lengte van 100 mm heeft u een hoek van 52 graden.
Uw zonnewijzer staat natuurlijk waterpas. Maar dan bent u er nog niet…. De richting van de zonnewijzer moet nu worden bepaald. U kunt dat het beste met een horloge doen. Richt de zonnewijzer naar het zuiden en zorg voor een correcte hoek. Bij tijden gaan we altijd uit van de Midden Europese tijd. Hierbij moet u ’s zomens een uur optellen Tevens heeft u voor de exacte tijdsbepaling een zogenaamde tijdvereffeningstabel nodig. De getallen hiervan geven het aantal minuten aan dat u in de desbetreffende maand erbij moet optellen of aftrekken voor de exacte tijd. Misschien is het wat ingewikkeld, en helemaal zuiver al niet altijd lukken. Gelukkig kunt u zich dan troosten met de gedachte dat een zonnewijzer van Geran gewoon een plaatje is om te zien, en alleen al daarom een verrijking voor uw tuin.

Een zonnewijzer is een instrument om met behulp van de zon de tijd aan te wijzen, meestal in de vorm van een vlak of schijf waarop de tijd valt af te lezen aan de plaats van de schaduw die een stift erop werpt.

De aarde draait om haar as. De schaduw van een voorwerp verandert daardoor voortdurend van richting. Als de schaduw naar het noorden wijst (in het zuidelijk halfrond naar het zuiden) is het precies middag. De zon staat dan in het zuiden (in het zuidelijk halfrond in het noorden), precies boven de meridiaan. Het is 12 uur in lokale zonnetijd. Van daaruit kan men een verdeling maken en uurlijnen aanbrengen waarop de schaduw het uur aanduidt.

Het voorwerp dat de schaduw geeft is bij de meest voorkomende zonnewijzers een poolstijl. Opdat hij het hele jaar de tijd juist aanduidt, moet de stijl evenwijdi aan de aardas staan. De stijl wijst dan naar het noorden (op het zuidelijk halfrond naar het zuiden), naar de pool, in een hoek met het grondvlak gelijk aan de breedtegraad.

Als het vlak met daarop de uurlijnen loodrecht staat op de stijl, is het dus evenwijdig met het vlak van de evenaar of equator. Daarom noemt men dit een vlakke equatoriale zonnewijzer. In de herfst en in de winter schijnt de zon tegen de onderkant van dit vlak. De schaduw en de uurlijnen zijn dan meestal niet zichtbaar. Dit kan worden verholpen door de uurlijnen op een (equatoriale) ring aan te brengen en het vlak weg te nemen. Zo ontstaat de sferische equatoriale zonnewijzer. Je kunt de uurlijnen en de stijl doortrekken naar een horizontaal of een verticaal vlak. Zo kan een horizontale of een verticale zonnewijzer worden gemaakt.

Op een verticale zonnewijzer staat de 12-uurlijn steeds verticaal. Is de zonnewijzer precies naar het zuiden gericht dan is het uurlijnenpatroon links en rechts van de 12-uurlijn symmetrisch. De meeste muren zijn echter niet precies naar het zuiden gericht, daarom hebben verticale zonnewijzers meestal een asymmetrisch uurlijnenpatroon. Is de zonnewijzer precies naar het westen of naar het oosten gericht dan is er geen 12-uurlijn en lopen de andere uurlijnen parallel aan elkaar.

Uurlijnenpatroon van verticale zonnewijzers - voor breedtegraad 51° noorderbreedte - gericht naar richtingen tussen het zuiden en het westen (voor richtingen tussen het zuiden en het oosten gelden de spiegelbeelden hiervan.)

De zon staat, afhankelijk van de seizoenen, hoger of lager. Schaduwen zijn daardoor korter of langer. Hiervan kan men gebruik maken om op een zonnewijzer ook de datum aan te geven. Op de hierbij afgebeelde zonnewijzer, staan de uurlijnen op het embleem van de serviceclub Marnixring. Op 11 juli, de Vlaamse feestdag, schuift de schaduw van een bolletje op de stijl, van 's morgens tot 's avonds over een gebogen lijn.

Een heel bijzonder soort zonnewijzer is de analemmatische zonnewijzer. De uurpunten staan op een ellipsvormige omtrek waarvan de vorm afhankelijk is van de breedtegraad. Als je er in gaat staan, ter hoogte van de datum op een soort kalender, dan wijst je eigen schaduw het uur aan.

De analemmatische zonnewijzer wordt ook zonnewijzer van Brou genoemd, naar de Franse plaats nabij Bourg-en-Bresse waar de oudste van dit soort zonnewijzers zich bevindt.

Een middagzonnewijzer wijst het uur maar op één uur aan, het middaguur. De uurlijn is de meridiaanlijn, meestal uitgevoerd als een strip op een plein of op een pad of op de vloer in een kerk. Het zonlicht door een opening in een glasraam of van een bol op een gebouw of de schaduw van een zuil of van een persoon vallen op het middaguur, 12 uur zonnetijd, precies op de meridiaanlijn. De zon staat dan immers in het zuiden. Wie op het middaguur naar het noorden over een meridiaanlijn loopt, loopt zijn schaduw achterna. Zoals op andere types van zonnewijzers geeft de schaduw op een middagzonnewijzer soms ook datums aan.

Een zonnewijzer kan Babylonische uren aanduiden, dit is het aantal uren dat verstreken is sinds zonsopgang, of hij duidt Italiaanse uren aan, het aantal uren dat verstreken is sinds zonsondergang. Dit laatste aantal uren afgetrokken van 24, de co-Italiaanse uren, zijn het aantal uren dat nog rest tot zonsondergang. Dit soort tijdmeting was in voege toen men in vorige eeuwen werkte van zonsopgang tot zonsondergang.

Er worden nog steeds nieuwe uitvoeringen voor zonnewijzers uitgevonden. Zo staat er sinds 2000 in het Zonnewijzerpark in Genk een digitale zonnewijzer. Er komen geen elektronica of bewegende delen aan te pas. Wel een vernuftige combinatie van parallelle platen. Daarin zijn spleten die het zonlicht zo doorlaten dat cijfers de tijd aangeven in dezelfde vorm als een digitaal uurwerk.

De grootste zonnewijzer van België vind je in Brussel. De mooiste zonnewijzer van Nederland staat in Groningen. De oudste zonnewijzer van Nederland en wellicht van Europa, is de verticale zonnewijzer uit 1463 bij de Jacobikerk in Utrecht.

 

 

 

LampenTotaal

Dorpsstraat 2a

4043KK  Opheusden 

T.0488.750930

(openingstijden en e-mail)